Unsur Nadir Bumi, Manfaat atau Mudarat?

addulah

Pada awal bulan ini, bekas Perdana Menteri Tun Dr. Mahathir Mohamad membuat laporan polis terhadap Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim berhubung Perjanjian Perdagangan Timbal Balas (ART) antara Malaysia dan Amerika Syarikat (AS). Beliau meminta pihak polis menyiasat sama ada Anwar melanggar undang-undang negara atau Perlembagaan.

Dr Mahathir berkata, disebabkan ART antara Malaysia dan AS, negara kita kini terikat oleh AS dalam hampir semua urusan perdagangan dan ekonomi, dan ini sebenarnya telah mempertaruhkan kedaulatan negara. “Kita bersetuju membeli pesawat, gas dan jentera mereka; mematuhi peraturan pengawasan digital yang mereka tetapkan; mengutamakan mereka memperoleh mineral langka; membuka pasaran mengikut syarat-syarat mereka; serta mematuhi peruntukan mereka supaya memutuskan negara mana yang kita boleh berdagang. Namun, dengan pengorbanan terma-terma ini, Malaysia hanya mendapat sedikit pengurangan tarif daripada AS”.

“AS akan mendapat keutamaan untuk memperoleh mineral langka negara kita” yang dinyatakan oleh Dr. Mahathir perlu menarik perhatian. Berdasarkan kenyataan bersama ART Malaysia-AS, kerajaan Malaysia telah berjanji tidak akan mengenakan sekatan atau melarang eksport mineral kritikal dan unsur nadir bumi (REE) ke AS. Bekas Peguam Negara, Tan Sri Tommy Thomas mengkritik ART sambil menyifatkannya sebagai perjanjian terburuk yang pernah dimeterai oleh Malaysia sejak merdeka, Malaysia terpaksa tunduk kepada sebarang syarat yang ditentukan oleh AS.

Pada sesi soal jawab di Dewan Rakyat, beberapa ahli parlimen mempertikaikan perjanjian ini menjejaskan pendirian berkecuali negara dan merugikan kepentingan negara. Ahli Parlimen Pasir Gudang, Hassan Karim menyelar tindakan penjualan REE ke AS dengan menyifatkannya sebagai satu bentuk penyerahan kedaulatan ekonomi negara kepada kuasa besar ini, dan “tiada siapa boleh menghalang”. Ahli Parlimen Arau Datuk Seri Shahidan Kassim berkata perjanjian ini akan mengikat industri REE negara dengan AS, yang akan memberi impak serius kepada pembangunan industri tersebut. Ahli Parlimen Kuala Krai Abdul Latiff bin Abdul Rahman mempertikaikan terma-terma tentang REE dalam perjanjian ART melanggar kedaulatan kerajaan negeri.

Dalam keadaan ini, Malaysia menghadapi tekanan yang semakin meningkat di dalam dan luar negara. Selain ketidakadilan dalam terma-terma REE, Malaysia juga menghadapi kekacauan dalam bidang perlombongan tempatan yang tidak dapat dikawal secara efektif. Aktiviti perlombongan haram yang tidak dikawal dan langkah pengawasan yang tidak lengkap mengakibatkan pencemaran alam sekitar dan rungutan rakyat.

Masih ingat kejadian Bukit Merah pada tahun 1980, Syarikat Jepun, Mitsubishi Chemical Industries Ltd. membuka kilang REE di Bukit Merah. Disebabkan masalah seperti teknologi yang tertinggal dan pengawasan yang tidak kuat, sisa pepejal dan gas dari kilang tersebut menyebabkan ramai penduduk menghidapi kanser dan leukemia, bayi mengalami malformasi dan kecacatan mental selepas lahir, dan membawa kesakitan yang sukar dilupakan kepada penduduk tempatan dan persekitaran.

Kerajaan sepatutnya mengambil pengajaran daripada kejadian Bukit Merah, tetapi seperti yang dapat dilihat, satu tragedi yang lain nampaknya akan berlaku lagi. Syarikat REE dari Australia, Lynas telah membuat janji ketika menubuhkan kilangnya di Malaysia beberapa tahun lepas, seperti memastikan sisa disimpan dengan cara paling selamat dan tidak akan membuka kilang Cracking & Leaching (C&L) yang akan membawa pencemaran dan mempunyai nilai tambah yang rendah di Malaysia. Namun sekarang ini, Lynas bukan sahaja membuka kilang C&L di Malaysia, malah sisa radiasi yang dihasilkan oleh kilang tersebut mencapai berjuta-juta tan, yang sehingga kini masih diletakkan secara terbuka.

Kerajaan pernah mengarahkan Lynas memindahkan kilang ini ke luar Malaysia, sebaliknya lesen operasinya akan ditarik balik. Walau bagaimanapun, kerajaan telah berubah pendirian dengan menyatakan bahawa sedang mengembangkan kajian teknologi bersama Lynas yang akan dapat mengurangkan kesan sisa beracun secara besar-besaran, tetapi sehingga kini tiada sebarang kemajuan dilihat.

Lesen operasi Lynas kini akan tamat pada Mac 2026, organisasi alam sekitar termasuk Save Malaysia Stop Lynas (SMSL) dan Greenpeace telah menyeru kerajaan untuk menolak permohonan pembaharuan lesen operasi Lynas. Menurut Pengerusi SMSL, Tan Bun Teet, mereka telah beberapa kali meminta pengesahan daripada agensi berkenaan, dan mendapati kajian teknologi tersebut tidak pernah benar-benar dilaksanakan.

Sekiranya benar-benar mengharapkan sumber REE dapat memberi manfaat kepada negara, kerajaan perlu menolak permohonan lesen operasi baru Lynas, sehingga memastikan teknologi berkaitan boleh digunakan secara meluas dan kilang C&L dipindahkan, barulah membenarkan operasinya. Jangan terus menjual alam sekitar demi mendapatkan produk REE yang bernilai tambah rendah.

Adakah sumber REE memberi manfaat atau mudarat kepada negara? Ia bergantung kepada cara kerajaan menanganinya. Pada peringkat antarabangsa, kerajaan perlu meninjau semula terma-terma Perjanjian ART Malaysia-AS, dan mengemukakan cadangan perubahan kepada AS dengan sikap yang setara, supaya perjanjian ini tidak menjadi satu lagi Perjanjian Pangkor. Pada peringkat domestik, kerajaan mesti menetapkan tekad untuk menguruskan kekacauan perlombongan REE, dan menjalankan pengawasan alam sekitar yang ketat terhadap syarikat berkaitan seperti Lynas. Hanya dengan cara ini, sumber REE dapat benar-benar mencipta manfaat kepada negara dan membawa kebajikan kepada rakyat.

https://suara.tv/29/12/2025/unsu ... nfaat-atau-mudarat/

addulah

Perlu berwaspada terhadap industri nadir bumi la...

aztas_mon

Sy rasa bukan tak boleh nak bangunkan industri nadir bumi, tapi kita kena pastikan ia tak merosakkan alam sekitar dan tak jejas kesihatan rakyat dulu ya

sharlenetexas

Tragedi boksit kuantan. Boksit ni kategori nadir jugek khuenss?

addulah

sharlenetexas replied at 28-1-2026 09:44 PM
Tragedi boksit kuantan. Boksit ni kategori nadir jugek khuenss?

Ya, harap tragedi yg sama takkan berlaku hari ni. Alam sekitar je yg paling penting...